Leren van anderen


30-09-2009
Frens Pries, Kenniscentrum Gebouwde omgeving Hogeschool van Utrecht lectoraat Nieuwe Cultuur in de Bouw

De bouwsector stelt zich nauwelijks open voor ontwikkelingen in andere sectoren. Te weinig wordt in moeilijke tijden gekozen voor co-makership. Voorbeelden: klimaatneutraal bouwen en wonen, de participatie van consument en eindgebruiker, de upgrading van de bestaande voorraad, een tekort aan vaklieden en managers, enzovoorts. En er zijn tal van ontwikkelingen en uitdagingen.

Is er iets te leren uit andere sectoren? Natuurlijk! In de automobielindustrie en de scheepsbouw wordt een nieuw model ontwikkeld; een gezamenlijk casco dat individueel wordt afgebouwd tot een Saab, een Fiat, een patrouilleboot of een sleepboot. Is het denkbaar dat we in de bouw hetzelfde doen? Een beperkt aantal van top tot teen doorontworpen casco’s die in overleg met de toeleveringsbedrijven consumentgericht en efficiënt kunnen worden afgebouwd?

De lessen uit andere sectoren zijn vooral dat co-makership nooit gemakkelijk is; je moet er echt in investeren en volhouden. Het leidt tot aantoonbaar lagere kosten, een hogere kwaliteit en een beter proces. De huidige crisis maakt dat de eerste stapjes op weg naar co-makership subiet weer worden ingeruild voor ouderwets prijskopen.

In de offshore zijn de consequenties van falen heel groot. Ontwerpmanagement is daar volwassen. De reden is dat alle fouten die zich manifesteren tijdens de bouw of het gebruik al tijdens het ontwerp worden veroorzaakt. Investeren in een goed ontwerp levert dus geld op, bezuinigen op het ontwerp is het domste wat je kunt doen.

De moraal van het verhaal is dat we ons prima kunnen laten inspireren door andere sectoren. Ook al kiest het overgrote deel van de collega’s voor ‘business as usual’. Maar er gaat weinig vanzelf; als je ergens voor kiest moet je het gewoon ook volhouden. Veranderen is niet alleen nodig, maar blijkt ook erg moeilijk.

In de discussie bevestigen de deelnemers dat verandering langs de lange weg der geleidelijkheid verloopt. Er is sprake van een bouwparadigma; het samen werken (niet: samenwerken) in de bouw is vooral cultureel bepaald. Bestuurders worden opgeroepen om lef te hebben. Uitvoerders worden uitgedaagd om resultaten te laten zien. Problemen lossen we gewoon op: Just do it!